Home
Nieuws
Nijmegen
Nijmegen Heyendaal
Mook - Molenhoek
Cuijk
Kruispunt Beugen
Boxmeer
Vierlingsbeek
Venray
Meerlo - Tienray
Lottum
Blerick
Venlo
Zuidelijke Maaslijn Algemeen
Tegelen
Belfeld
Reuver
Swalmen
 
Toekomst Maaslijn
Materieel Maaslijn(nieuw)
Historie Maaslijn
Werkzaamheden
Video's
Spoormonumenten
Venlo - Mönchen- gladbach
Venlo: Trade Port
Nijmegen - Kleve
Contact
Links
Disclaimer
 
De stations van de Maaslijn

De 'noordelijke' en 'zuidelijke' Maaslijn-stations verschillen duidelijk van elkaar in bouwjaar en bouwstijl. Dat komt doordat de Maaslijn weliswaar één treindienst is, maar het zijn feitelijk twee verschillende spoorlijnen: Nijmegen - Blerick (1883) en Venlo - Roermond (1865).
De stations zijn van noord naar zuid beschreven. Station Roermond ontbreekt nog; dit wordt later toegevoegd. Bronvermelding: zie onder.
Nijmegen
foto In 1865 opende de Nijmeegsche Spoorwegmaatschappij (NSM) het traject Nijmegen - Groesbeek - Duitse grens, dat aansloot op de lijn Kleve - Krefeld - Köln. De exploitatie was in handen van de Rheinische Eisenbahn Gesellschaft. Dit was de eerste spoorlijn die Nijmegen bereikte.
Het (kop)station stond op het terrein waar nu De Vereniging staat, vlak bij het Keizer Karelplein. Naast een stationsgebouw was er een lokomotieven- en een goederenloods. Een goederenlijn liep door naar de Waalhaven voor de overslag van goederen.

In 1879 legde de Staat de spoorlijn Arnhem - Nijmegen aan, waarvoor een nieuw stationsgebouw werd gebouwd op de huidige locatie. De NSM wilde natuurlijk met haar Klever lijn daarop aansluiten. De lijn moest daarvoor verlegd worden. Het eerste stationsgebouw bij het Keizer Karelplein werd afgebroken.

Dit tweede station (1879 - 1892) werd uitgevoerd in hout-skeletbouw; de tussenruimtes werden opgevuld met bakstenen. Er waren o.a. aparte wachtkamers eerste-, tweede- en derde klasse, douaneruimtes en een 'lijfvisitatieruimte' (want: grensstation), en een bagagekamer. Wie in de eerste negen jaren van het bestaan van de Maaslijn naar Nijmegen reisde, zag dus dit stationsgebouw! Maar.....

Dit tweede stationsgebouw van Nijmegen bestaat nog steeds. Na ingebruikname van het derde stationsgebouw (1892) werd het tweede afgebroken, en weer opgebouwd in de Ooypolder. Het deed jarenlang dienst als bedrijfsruimte voor een ijzerhandel / smederij. Het gebouw is niet meer in volledig originele staat (o.a. verschillende uitbouwen zijn verdwenen).
Het is een zeer zeldzaam voorbeeld van industriele bouwkunst en staat op de gemeentelijke monumentenlijst.
Er zijn plannen om het gebouw een functie te geven als natuur-educatief centrum.


In sommige spoorwegliteratuur wordt dit gebouw genoemd als het eerste stationsgebouw van Nijmegen (dat bij het Keizer Karelplein stond). Daarnaast hangt boven de voordeur het jaartal 1865 in smeedijzeren cijfers (maar ... is die beschrifting origineel, dus waar...). In de Nijmeegse monumentenlijst wordt dit gebouw eveneens gedateerd op 1865, en omschreven als lokomotievenloods.
De bestektekeningen (zie links) van het tweede stationsgebouw (dus: 1879) tonen echter een zeer grote - misschien volledige - gelijkenis met het gebouw in de Ooypolder.
Daarmee is het zo goed als zeker, dat het gebouw in de Ooypolder het tweede stationsgebouw van Nijmegen is (en niet het eerste, en ook geen lokomotievenloods). Tenzij een historicus dit kan weerleggen....


In de tussentijd groeide Nijmegen uit tot een waar 'spoorweg-walhalla', met tramlijnen van de Gemeente Tram Nijmegen, de Maas Buurt Spoorweg en de Stoomtram Maas en Waal. Daarover gaat een aparte site.

In 1892 kreeg Nijmegen een van Nederlands mooiste stationsgebouwen. C.H. Peters tekende ervoor als architect.
Geheel volgens de toenmalige mode in de architectuur werd het opgetrokken in de 'Hollandse renaissance stijl'. Deze stijl moest de grootsheid van Nederland als natie benadrukken en had 17e-eeuwse kenmerken, waaronder speklagen in gevels (witte horizontale lijnen) en trapgevels (Over die trapgevels staat meer informatie bij andere stations).


Tijdens het bombardement van Nijmegen in februari 1944 waren meer dan 800 doden te betreuren. Het stationsgebouw kreeg twee voltreffers. Daarbij stierven elf NS-medewerkers, acht medewerkers van de Maas Buurt Spoorweg, en vele reizigers. Een herinneringsplaquette in de stationshal herinnert nog altijd aan de omgekomen NS-medewerkers.
Het gebouw was dermate verwoest dat het moest worden afgebroken. De huidige perronoverkappingen stammen wel nog uit de jaren '90 van de 19e eeuw.

In 1954 werd een nieuw stationsgebouw geopend, ditmaal van de architect Sybold van Ravesteyn. Deze architect ontwierp meerdere NS-stations, en bijv. Diergaarde Blijdorp.
Kenmerkend voor dit gebouw was de 'Forentijnse stijl' met bakstenen bogen en een toren.
In de loop der jaren is dit gebouw aangepast aan de eisen van de tijd.

De meest ingrijpende verbouwing werd in 2002 voltooid. Dat heeft de 'Florentijnse stijl' van het origineel helaas geen goed gedaan. Kwade tongen spreken van het lelijkste stationsplein van Nederland.

foto
foto
foto
foto
foto 
foto
foto
BRONNEN (voor alle stationsbeschrijvingen tesamen):
- De Gelderlander
- Peel- en Maasbode; div. uitgaven
- Venlosche Courant
- Archief Gemeente Roermond
- Regionaal Archief Nijmegen
- BHIC, Grave
- De Roermondenaar
- Maas- en Roerbode
- De nieuwe Koerier
- E.W. Smit, Nijmegen
- F. Gommans, Lottum
- T. Seijs, streekhistoricus
- J. Hendrix, streekhistoricus
- Inwoners en oud-inwoners van Lottum
- Historische vereniging Nepomuk, Boxmeer
- Historische kring Oostrum en Spraland
- Foto Archief Dienst, Cuijk
- Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, Ing. C. Huurman, ISBN: 90-71513-40-8
- Kruispunt Beugen, V. Freriks e.a., ISBN: 90-70336-05-7