 |
Ten tijde van de planning van de Maaslijn heeft het maar weinig gescheeld, of Mook had twee stations gekregen: een station op de huidige plek én een station in Middelaar. Maar het plan om de Maaslijn aan te leggen via het tracé Mook - Gennep - Beugen ging uiteindelijk niet door. Daardoor is station Middelaar er nooit gekomen. Het bestek vermeldt dat de stations Mook en Cuijk tesamen als werk werden aangenomen voor 91.450 gulden. Voor dat bedrag moest in beide plaatsen tevens een goederenloods worden gebouwd. Toendertijd heette het station Mook - Middelaar. Gesloten voor reizigersvervoer In 1912 werd het tweede spoor tussen Nijmegen en Mook in gebruik genomen. In 1938 werd station Mook - Middelaar gesloten doordat de spoorwegen moesten bezuinigen ivm de crisis. Bij de overweging tot sluiting zal de Maas Buurt Spoorweg een rol hebben gespeeld. Indertijd reed de MBS een maal per uur tussen Venlo en Nijmegen, terwijl er maar vijf treinen per dag in Mook stopten. Daarnaast was de MBS-halte veel dichterbij; het station lag ver buiten de bebouwde kom ( en Molenhoek was toen veel kleiner dan nu). Mook - Middelaar is een - van vele - voorbeelden ervan dat het bij de aanleg van de Maaslijn helemaal niet ging om de regio te ontsluiten; de lijn werd in rechte lijnen aangelegd om zo snel mogelijk het noordelijk- met het zuidelijk spoorwegnet te verbinden. Lokale belangen golden daarbij niet. Alleen te Cuijk kwam de lijn in de buurt van een toenmalige bebouwde kom. Mook betaalde voor die 'rechte lijn' eigenlijk de prijs door sluiting. In 1940 werd Mook - Middelaar nog enkele maanden gebruikt tot de opgeblazen Maasbrug weer was hersteld. Na de oorlog reed de tram Venlo - Gennep - Nijmegen (MBS) niet meer. Maar dat was geen reden om station Mook te heropenen. In de eerste tijd na de bevrijding (sept / okt '44) takte te Mook de 'Hawkins Link' af van de Maaslijn, richting Gennep. Dit was een militaire spoorlijn die de geallieerden gebruikten voor aanvoer van zwaar materieel tijdens de opmars naar Duitsland (zie pagina over de oorlog). Afgetakt werd op het emplacement, om via de Bovensteweg naar de Rijksweg richting Gennep te komen. In de jaren '50 stopte er sporadisch een bedevaartstrein te Mook. Na de oorlog heeft de Gemeente Mook tientallen jaren op heropening van het station aangedrongen. Ook de indertijd sterk aanwezige, niet te onderschatten én zeer reislustige lokale frater-orden bepleitten bij de NS-directie de heropening van het station. Keer op keer verwierp de NS dit idee, ook nadat de Gemeente Mook gewezen had op het vervoerspotentieel dat ontstond door de sterke uitbreiding van de kern Molenhoek. Het oorspronkelijke stationsgebouw (1883) werd in 1975 gesloopt. 'Bruglopen' tijdelijk legaal In 1965 formaliseerde de gemeente Mook het gebruik van de spoorbrug door voetgangers. De NS stond dit toe – maar alleen dán als het veerpont Mook – Katwijk niet kon varen door bijvoorbeeld ijsgang. Aan beide zijden van de brug kwam dan een bewaker die op de veiligheid moest letten. De stationschef van Cuijk bepaalde wanneer deze regeling in werking trad. Na vier maanden werd de regeling al herroepen doordat velen ook 's nachts – illegaal – via de brug de Maas overstaken; dan voer het pont niet. Bij één van die nachtelijke overtochten kwam het tot een ongeval. Daarop trok de Gemeente Mook de toestemming wijselijk weer in. Sloop van spoormaterieel In de jaren '40 en '50 werden te Mook oude NS personen- en goederenwagens en stoomlocomotieven gesloopt door de firma E. W. Smit. Bekend is dat o.a. locomotieven uit de series 4400, 4500 en 8800 te Mook zijn gesloopt. Andere loc-series zijn er waarschijnlijk ook gesloopt. Ook wagens en locomotieven van de Friesche tram verdwenen er onder de snijbrander (o.a. Leeuwarden - Dokkum, Joure - Heerenveen etc.). Even later volgde het materieel van de Oost Groningsche Tramweg mij. Rails, wissels, dwarsliggers en courant materieel werden doorverkocht. Het emplacement werd gebruikt om de voorraad sloopmaterieel te stallen. Veertien man hadden een dagtaak aan het slopen. Nadat de rijtuigen waren ontdaan van koper, glas- en houtwerk versneden zij twee rijtuigen per week. De wielen werden vaak weer terug verkocht aan de NS voor herbruik in goederenwagens. Het schroot werd vervolgens per spoor afgevoerd. Over de activiteiten van E. W. Smit bestaat een website. Andere verladers te Mook waren o.a. een asfaltplatenfabriek en een kapokfabriek. Met name de laatste bracht behoorlijk volume aan. Maar steeds meer Mookse fabrieken sloten in de loop van de jaren. Het vervoer per spoor was een afgaande zaak. In '64 wilde NS de losplaats sluiten. Dat stuitte op protest van gemeente en Kamer van Koophandel. Meerdere verladers zouden gedupeerd worden, waaronder een ertsmalerij die voor aan- en afvoer van grondstoffen volledig op het spoor was aangewezen. NS ging accoord, onder voorwaarde dat Mook nieuwe bedrijven aantrok die vervoer per spoor aanbrachten. Grindafgraving NS Tot in de jaren '70 exploiteerde de NS een eigen zand- en grindafgraving in de helling van het Korendal, direct ten oosten van het station. De afgraving had een spooraansluiting. Het zand werd afgevoerd met zelflossers. Door een nieuwe provinciale afgravingsverordening werd hieraan een einde gemaakt. Dat is niet zo vreemd, want de historisch belangrijke Heumense Schans ligt precies boven het punt waar de NS het zand afgroef. De aanvoer van graan voor veevoederfabriek Hendix (Gennep) was het laatste dat overbleef. Daartoe verscheen in de jaren '70 een hoge graansilo op het emplacement. In de jaren '90 hield het graanvervoer op. Daarna raakte het emplacement in onbruik. In mei 1995 gebeurde te Mook een tragisch ongeval. Door een verkeerde wisselstand schoot een trein met 110 km/u naar de nevenbaan waar een groep baanwerkers aan het werk was. Vier personen konden nog net wegspringen; drie anderen konden dat niet meer. Op eerste kerstdag 2005 botste bij Malden een trein op een wild zwijn. (zoiets gebeurt uitgerekend op eerste kerstdag.....) Treinstel raakt beschadigd. De kans op herhaling is klein geworden doordat ter plekke nieuwe groene hekken zijn verschenen. Pas na de verzelfstandiging van het spoor werd op 6 mei 2009 het station Mook heropend. Ditmaal onder de naam Mook - Molenhoek. BRONNEN: zie hier (onderaan) |
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
| De Hawkins Link thv Plasmolen | |
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
| © Rob Jansen 2010 op dit artikel rust copyright | |